Eigen schuld?!
Ik mocht van mijn werk naar een studieochtend / congres over jongeren met schulden. In de toepasselijke sfeer van het geldmuseum in Utrecht. En het was een bijzondere ochtend. Want naast mij, waren er vele andere hulpverleners. Maar ook, beleidsmedewerkers van de gemeente, bewindvoerders, mensen van de schuldhulpverlening, kredietbanken, het middelbaar beroepsonderwijs en eigen iedereen die te maken heeft met jongeren met geldproblemen.
Na de opening mocht ook de mevrouw van het geldmuseum zelf een verhaal doen. En het greep me aan hoe veel verstand iemand die in een museum werkt van de doelgroep jongeren heeft. En ten slotte benadrukte ze ook nog, dat het belangrijk is naar het talent van jongeren te kijken in plaats van alleen maar naar de problemen.
En daar is een belangrijk spanningsveld. Want hoe kan je rustig aan je talent werken als de deurwaarder elk moment op de stoep kan staan. Ik maak het nu zelf mee, met een jongen met nog niet eens zo gek veel schulden. Het zit er nog niet tot zijn oren in, heeft al een traject bij budgetbeheer, maar de geldzorgen leggen toch veel druk op hem. Laat het nu ook nog zijn dat geld zo’n beetje het allerbelangrijkst in zijn leven is.
Veel motivatie krijgt hij er dus niet van voor zijn re-integratie traject. Want daar verdient hij niets mee. En ik mag samenwerken met een erg goede jobcoach hierin. Dat staat even in het verhaal omdat ik ook vaak anders vertel!
Maargoed, werken aan talent, of problemen samen oplossen. Ik probeer het allebei tegelijk te doen. Toch merk ik dat ik vaak de aandacht bij het probleem leg. En hij automatisch daardoor ook. Het groeit hem boven het hoofd, en misschien versterk ik het gevoel door dingen van hem over te nemen. Ik bel naar de incasso bureau’s, reageer op brieven waardoor op het laatste moment wordt voorkomen dat zijn uitkering stopt. Het lijkt allemaal erg nodig. Toch neem ik daardoor ook veel van hem af.
En wanneer dat gebeurd, ontstaat er iets bijzonders. Dan is zijn motivatie om betaald werk te doen op zijn allergrootst. Stoppen met re-integratie, op zoek naar echt werk, maakt niet uit wat. Als hij er maar 300 euro in de week mee verdient. Ik juich het toe, maar hij gelooft me niet. En daarin heeft hij me goed door. Want ik ben een hulpverlener en net als de jobcoach heb ik liever dat hij alles stapje voor stapje doet.
En dat hoeft niet altijd. Een andere jongen van ongeveer dezelfde leeftijd werkt nu 3 dagen in de week in een keuken. Hij had nog lang niet alle doelen behaald op zijn vorige werkplek. Maar binnen een week op zijn nieuwe plek heeft hij ze, puur omdat het mooi werk is, gaat hij er voor.
Sommige mensen gaan voor de inhoud van het werk, anderen hebben toch echt motivatie nodig in de vorm van geld, en eigenlijk in de vorm van vrijheid. Want je eigen geld verdienen, zonder afhankelijk te zijn, is wat iedere jongere wil.
En dat sluit weer aan op een lezing van een onderzoeker van de universiteit van Tilburg. De meeste jongeren maken schulden door een element waar Talent, Motivatie, en Toekomst niet aan toekomen. Namelijk: status. En vooral de jongeren die iets hebben te compenseren met betrekking tot de hoogte van de status die ze zichzelf geven. Geen opleiding, geen werk, geen meisje, een kut verleden, aan de drugs… Dan kan je met heel veel geld daar vast wel iets mee goed maken.
Elroy
